FINANCE & DIVORCE
Partneralimentatie
“Het doel van partneralimentatie is om te helpen herstellen en te streven naar financiële zelfstandigheid.“
Na een scheiding kan de ene ex-partner verplicht zijn om de andere financieel te ondersteunen. Dat heet partneralimentatie. Het is geen straf en geen automatisch recht, maar een tijdelijke regeling om de minst verdienende partner de kans te geven financieel zelfstandig te worden.
Op deze pagina lees je alles over partneralimentatie: wanneer je er recht op hebt, hoe het bedrag wordt berekend, hoe lang je betaalt en wanneer het stopt. Inclusief een concreet rekenvoorbeeld.
Wat is partneralimentatie?
Partneralimentatie is een maandelijkse bijdrage van de ene ex-partner aan de andere, bedoeld om een financiële achterstand na de scheiding te compenseren. Het doel is niet om levenslang te onderhouden, maar om de ontvangende partner de tijd te geven zijn of haar inkomen op te bouwen.
Partneralimentatie is alleen van toepassing na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Samenwoners hebben in principe géén recht op partneralimentatie, tenzij dit in een samenlevingsovereenkomst vooraf is afgesproken.
Verschil met kinderalimentatie: Kinderalimentatie is voor de kosten van het kind. Partneralimentatie is voor de ex-partner zelf. Eerst wordt kinderalimentatie vastgesteld; pas daarna wordt gekeken of er draagkracht overblijft voor partneralimentatie.
Heb ik recht op partneralimentatie?
Partneralimentatie is geen automatisch recht. Er zijn twee voorwaarden:
- Je was getrouwd of had een geregistreerd partnerschap (samenwoners komen niet altijd in aanmerking)
- Je kunt niet (volledig) in je eigen levensonderhoud voorzien na de scheiding
De rechter, of jullie samen in het convenant, beoordeelt of er behoefte is aan alimentatie en of de andere partner voldoende draagkracht heeft om te betalen. Zijn beide factoren aanwezig, dan kan partneralimentatie worden vastgesteld.
Factoren die meespelen bij de beoordeling:
- Inkomensachterstand door huwelijk (bijv. minder gaan werken voor de kinderen)
- Duur van het huwelijk
- Leeftijd van beide partners
- Kansen op de arbeidsmarkt
- Zorgverdeling voor eventuele kinderen
Wil je meer weten over jouw specifieke situatie? Neem dan gerust contact met mij op.
Partneralimentatie berekenen: hoe werkt het?
De berekening van partneralimentatie bestaat uit twee stappen: de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler.
Stap 1: Behoefte bepalen
De behoefte is gebaseerd op de welstand tijdens het huwelijk. Als vuistregel geldt dat de ontvangende partner recht heeft op 60% van het netto gezinsinkomen minus zijn of haar eigen netto inkomen.
Formule: Behoefte = 60% van netto gezinsinkomen − eigen netto inkomen ontvanger
Voorbeeld: het gezin had samen €5.000 netto per maand. De ontvangende partner verdient zelf €1.200 netto. Dan is de behoefte: (60% × €5.000) − €1.200 = €3.000 − €1.200 = €1.800 per maand.
Stap 2: Draagkracht bepalen
De draagkracht van de betaler bepaalt hoeveel er daadwerkelijk betaald kan worden. Hierbij wordt gekeken naar het netto inkomen minus vaste lasten (woonlasten, zorgpremie, belasting en een forfaitair bedrag voor levensonderhoud).
De draagkrachtruimte wordt als volgt berekend:
- Netto inkomen betaler na belasting
- Minus: draagkrachtloos inkomen (in 2026: ca. €1.175/maand voor de betaler zonder kinderen)
- Minus: woonlasten boven een forfaitaire norm
- 60% van het resterende bedrag is beschikbaar voor alimentatie
Hoe lang duurt partneralimentatie?
Partneralimentatie is tijdelijk. Hoelang hangt af van wanneer je bent getrouwd en hoe lang het huwelijk duurde.
| Situatie | Maximale duur |
| Huwelijk korter dan 5 jaar, geen kinderen | Duur = helft van huwelijksduur |
| Huwelijk korter dan 10 jaar | Maximaal helft huwelijksduur, max 5 jaar |
| Huwelijk langer dan 10 jaar | Maximaal 5 jaar |
| Jongste kind onder 12 jaar bij scheiding | Tot jongste kind 12 jaar wordt |
| Ontvanger geboren vóór 1970, huwelijk >15 jaar | Maximaal 10 jaar |
Let op: Deze regels gelden voor scheidingen na 1 januari 2020. Voor afspraken gemaakt vóór die datum kunnen andere regels gelden. Check hiervoor je convenant of beschikking.
Wanneer stopt partneralimentatie?
Partneralimentatie stopt automatisch in een aantal situaties:
- Bij het verstrijken van de afgesproken of wettelijke termijn
- Bij hertrouwen van de ontvanger
- Bij het aangaan van een geregistreerd partnerschap door de ontvanger
- Als de ontvanger gaat samenwonen ‘als waren zij gehuwd’ (aantoonbaar duurzaam samenwonen)
- Bij overlijden van één van beiden
Een nieuwe relatie zonder samenwonen stopt de alimentatie níet automatisch. Het moet gaan om een duurzame gemeenschappelijke huishouding.
Tip: Wil je weten of de situatie van je ex recht geeft op stopzetting? Ik help je dit te beoordelen en juridisch te onderbouwen.
Belasting en toeslagen rondom partneralimentatie
De fiscale behandeling van partneralimentatie is een belangrijk onderdeel van de berekening:
- Betaler: partneralimentatie is aftrekbaar als persoonsgebonden aftrekpost in de inkomstenbelasting. Dit verlaagt je belastbaar inkomen en daarmee de netto last.
- Ontvanger: partneralimentatie is belast als inkomen. Je betaalt er inkomstenbelasting over en ZVW premie. Afhankelijk van je totale inkomen kan dit invloed hebben op toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag).
Het belastingvoordeel voor de betaler en de belastinglast voor de ontvanger worden meegenomen in de netto berekening. Een bruto alimentatiebedrag van bijv. €1.000 komt netto anders uit voor beiden. Dit maakt de berekening complex en is één van de redenen waarom professioneel advies loont.
Partneralimentatie ontvangen is dus niet altijd financieel voordelig. Ik help je graag inzicht te krijgen in jouw financiële situatie na de scheiding, zodat je weloverwogen keuzes kunt maken.
Lees hier meer over het scheidingsrisico.
Partneralimentatie herzien of stopzetten
Omstandigheden veranderen. Als er sprake is van een relevante wijziging, kun je vragen om herziening van de partneralimentatie. Dat kan in onderling overleg of via de rechtbank.
Redenen voor herziening:
- Inkomensdaling of -stijging bij betaler of ontvanger
- Ontvanger gaat (meer) werken
- Betaler verliest zijn baan of wordt arbeidsongeschikt
- Ontvanger gaat samenwonen
- Nieuwe kinderen bij de betaler
Zolang er geen nieuwe afspraak of rechterlijke uitspraak is, blijft de bestaande alimentatie van kracht, ook als de situatie sterk veranderd is. Wacht dus niet te lang met het aanvragen van een herziening.
Partneralimentatie in onderling overleg afspreken
Je hoeft niet naar de rechter om partneralimentatie te regelen. Veel stellen spreken dit onderling af, eventueel met hulp van een mediator of scheidingsadviseur. De afspraken worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant.
Voordelen van onderling regelen:
- Sneller en goedkoper dan een rechtszaak
- Meer flexibiliteit in hoogte en duur
- Minder conflictueus
Let wel op: ook in een convenant afgesproken partneralimentatie moet door de rechtbank worden bekrachtigd bij de echtscheiding. En zorg altijd dat de afspraken helder en volledig zijn vastgelegd, vaagheid leidt achteraf tot discussie.
Partneralimentatie bij samenwoners
Samenwoners, ook met samenlevingscontract, hebben in principe géén recht op partneralimentatie. Het samenlevingscontract kan wel een alimentatieregeling bevatten, maar dat is contractueel en niet wettelijk verplicht.
Ga je uit elkaar na een lang samenwonen waarbij één van jullie carrière in de pauzestand heeft gezet voor de ander of voor kinderen? Dan kunnen er soms wel afspraken gemaakt worden over partneralimentatie.
Herziening van partneralimentatie
Veranderingen in persoonlijke omstandigheden kunnen aanleiding geven om de alimentatie te herzien. Dit kan bijvoorbeeld door:
Een verandering in inkomen, bijvoorbeeld bij een nieuwe baan of arbeidsongeschiktheid.
Een gewijzigde zorgverdeling voor de kinderen.
Het aangaan van een nieuwe samenwoonrelatie door de ontvangende partner.
Samenwonen kan betekenen dat de alimentatie stopt, afhankelijk van de afspraken in het convenant. Bij veranderingen is het belangrijk om de alimentatie opnieuw te laten berekenen.
Wil je weten of je alimentatie aangepast kan worden? Neem gerust contact met mij op voor advies en een herberekening.
Plan hier je kennismakingsgesprek in
Veelgestelde vragen over partneralimentatie
Kan partneralimentatie door beide partners worden afgesproken buiten de rechter om?
Ja. Ex-partners kunnen samen afspraken maken over partneralimentatie zonder dat de rechter dit vaststelt. Deze afspraken worden meestal vastgelegd in een echtscheidingsconvenant of overeenkomst. Bij een scheiding moet de rechter de afspraken uiteindelijk wel bekrachtigen.
Wat gebeurt er als de betalende partner tijdelijk werkloos wordt?
Als het inkomen van de betalende partner sterk daalt door werkloosheid, kan dat reden zijn om de partneralimentatie te laten herberekenen. Totdat er nieuwe afspraken zijn gemaakt of een rechter een wijziging vaststelt, blijft de bestaande alimentatieverplichting in principe gelden.
Heeft een nieuwe relatie van de ontvangende partner altijd invloed op de alimentatie?
Nee, niet altijd. Partneralimentatie stopt wel als de ontvangende partner hertrouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen ‘als waren zij gehuwd’. Een nieuwe relatie zonder samenwonen heeft meestal geen directe invloed.
Zijn er verschillen tussen partneralimentatie bij huwelijk versus geregistreerd partnerschap?
Nee, juridisch vrijwel niet. Voor partneralimentatie gelden in principe dezelfde regels bij een beëindiging van een huwelijk en een geregistreerd partnerschap.
Hoe vaak kan partneralimentatie worden herzien?
Partneralimentatie kan worden aangepast wanneer er sprake is van een wijziging van omstandigheden, zoals een verandering in inkomen, werk, samenwonen of financiële situatie. Er is geen vaste limiet voor hoe vaak dit kan.
Heb ik altijd recht op partneralimentatie na scheiding?
Nee. Je hebt alleen recht op partneralimentatie als je getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had én als je niet volledig in je eigen levensonderhoud kunt voorzien. Bovendien moet je ex-partner voldoende draagkracht hebben.
Hoe lang duurt partneralimentatie maximaal?
Maximaal 5 jaar voor de meeste gevallen. Uitzonderingen gelden voor korte huwelijken (helft van de huwelijksduur), huwelijken waarbij het jongste kind nog onder de 12 is en voor mensen geboren vóór 1970 met een lang huwelijk (max. 10 jaar).
Kan partneralimentatie worden stopgezet?
Ja, bij hertrouwen, geregistreerd partnerschap of duurzaam samenwonen van de ontvanger. Ook bij het verstrijken van de termijn of overlijden stopt de alimentatie.
Is partneralimentatie aftrekbaar?
Ja, voor de betaler is partneralimentatie aftrekbaar als persoonsgebonden aftrek in de inkomstenbelasting. De ontvanger betaalt er belasting over als inkomen.
Wat als mijn ex partneralimentatie niet betaalt?
Als de alimentatie rechterlijk is vastgesteld, kun je het LBIO inschakelen. Is het alleen in een convenant afgesproken, dan moet je via de rechtbank een executoriale titel halen voordat je het LBIO kunt inschakelen.
Kan ik partneralimentatie ook nul euro afspreken?
Ja, dat kan in onderling overleg. Je kunt in het convenant vastleggen dat er geen partneralimentatie wordt betaald, ook als er technisch gezien wel recht op zou zijn. Let op dat je dit bewust doet en de financiële gevolgen goed begrijpt.
Heeft een nieuwe relatie van mijn ex invloed op de alimentatie?
Alleen als hij of zij gaat samenwonen als waren zij gehuwd. Een nieuwe relatie zonder gemeenschappelijke huishouding heeft géén automatisch gevolg voor de alimentatie.
Kan ik partneralimentatie berekenen zonder advocaat?
Een globale berekening is zelf te maken, maar voor een juiste berekening inclusief belastingeffecten, draagkracht en eventuele uitzonderingen is advies van een scheidingsadviseur of mediator sterk aan te raden. Ik help je hier graag bij.
