Pensioenverevening bij scheiding
Wanneer je gaat scheiden, moet er veel geregeld worden. De woning, de kinderen, alimentatie, maar ook je pensioen. Dat laatste wordt vaak vergeten of bewust “simpel gehouden”. Toch is juist pensioen één van de belangrijkste onderdelen voor je toekomst.
In deze blog neem ik je mee in de keuzes die je hebt rondom pensioen bij scheiding. Daarna leg ik je uit waarom er recent veel aandacht is voor dit onderwerp en wat dit concreet voor jou betekent.
Pensioenen bij scheiding: welke keuzes heb je?
Als je gaat scheiden, heb je in de basis drie keuzes als het gaat om pensioen:
- Je verdeelt het pensioen volgens de wet (pensioenverevening)
- Je verdeelt het pensioen in een eigen recht (conversie)
- Je ziet (gedeeltelijk) af van pensioenverevening.
De standaardregel is dat het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, eerlijk wordt verdeeld. Dat betekent dat jullie allebei recht hebben op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens jullie huwelijk is opgebouwd.
Maar in de praktijk wijken veel mensen hiervan af. Bijvoorbeeld omdat ze het overzicht willen houden of omdat ze andere afspraken belangrijker vinden, zoals de woning of spaargeld.
Pensioenverevening bij scheiding volgens de wet
Volgens de wet heb je recht op een deel van het pensioen van je ex-partner. Dit heet pensioenverevening. Het idee hierachter is simpel: tijdens een huwelijk bouw je samen iets op, ook al staat het pensioen op naam van één persoon. Daarom wordt dit na de scheiding verdeeld.
Belangrijk om te weten: pensioen zit niet automatisch in de verdeling van bezittingen. Het is een aparte regeling, waar je bewust keuzes in moet maken.
Pensioenverevening bij scheiding: waarom wijken mensen af?
In mijn praktijk zie ik vaak dat mensen ervoor kiezen om af te wijken van de standaardverdeling.
Redenen hiervoor zijn bijvoorbeeld:
- Je wilt financieel los van elkaar zijn
- Jullie pensioenen zijn ongeveer gelijk
- Je maakt andere afspraken, bijvoorbeeld over de woning
- Je wilt het simpel houden zonder “gedoe” in de toekomst
Dat klinkt logisch. Zeker in een periode waarin je al veel moet regelen, wil je rust en duidelijkheid. Maar juist hier zit een belangrijk aandachtspunt.
Pensioenverevening bij scheiding en afzien van je recht
Sommige mensen kiezen ervoor om helemaal af te zien van pensioenverevening. Dat betekent dat je geen recht meer hebt op het pensioen van je ex-partner.
Dit kan een bewuste keuze zijn, maar het heeft wel gevolgen:
- Je bouwt alleen nog je eigen pensioen op of wellicht helemaal niet
- Je hebt later mogelijk minder inkomen
- Het is onomkeerbaar
Wat veel mensen niet weten, is dat dit ook fiscale gevolgen kan hebben.
Nieuwe ontwikkeling: mogelijk sprake van een schenking
De Belastingdienst heeft onlangs (maart 2026) aangegeven dat het afzien van pensioenverevening zonder compensatie gezien kan worden als een schenking.
Wat betekent dat concreet?
Als jij recht hebt op een deel van het pensioen en je ziet daarvan af zonder dat je daar iets voor terugkrijgt, dan:
- wordt jouw ex-partner financieel “rijker”
- ga jij er financieel op achteruit
- en kan dit volgens de Belastingdienst worden gezien als een schenking
En over een schenking moet in sommige gevallen belasting betaald worden. Dit is een nieuwe kijk op iets wat jarenlang heel normaal was in scheidingen.
Pensioenverevening bij scheiding: er is nog veel discussie
Niet iedereen is het eens met deze visie van de Belastingdienst.
Veel deskundigen zeggen juist:
- Bij een scheiding maak je totaalafspraken
- Het is geen “cadeau”, maar onderdeel van onderhandelingen
- Je ruilt verschillende onderdelen tegen elkaar uit
Bijvoorbeeld: je krijgt misschien meer overwaarde van de woning, maar ziet af van pensioen. Deze optie zorgt wel voor een fiscaal aandachtspunt!
Daarnaast is pensioen geen “direct geldbedrag”, maar een recht voor later. Dat maakt het lastig om te bepalen wat je precies “weggeeft”. Ook is nog onduidelijk hoe de waarde van zo’n pensioen dan berekend moet worden voor de belasting.
Kortom: het laatste woord is hier nog niet over gezegd.
Wat betekent dit voor jou?
Voor jou is het vooral belangrijk dat je bewust keuzes maakt. Als je overweegt om af te zien van pensioenverevening, stel jezelf dan de volgende vragen:
- Wat betekent dit voor mijn inkomen later?
- Krijg ik ergens anders compensatie voor?
- Is deze keuze eerlijk en in balans?
- Begrijp ik de financiële en mogelijke fiscale gevolgen?
En misschien nog wel de belangrijkste: maak je deze keuze omdat het echt goed voelt en klopt, of omdat je er “vanaf wilt zijn”? Zorg ervoor dat alle opties voor jou uitgewerkt zijn. Op deze manier heb je inzicht in de financiën en kan je op basis hiervan een keuze maken in plaats van wellicht je onderbuik gevoel of je emoties waar je nu middenin zit.
Pensioenverevening bij scheiding: extra belangrijk voor de kwetsbare partner
In sommige situaties is één van de partners financieel kwetsbaarder. Bijvoorbeeld omdat diegene minder heeft gewerkt of voor de kinderen heeft gezorgd. Juist dan is pensioenverevening heel belangrijk. Als je in zo’n situatie afziet van pensioen kan dat later grote gevolgen hebben. Je kunt daardoor op latere leeftijd financieel in de knel komen. De wet is er juist om dit te voorkomen.
Tot slot
Pensioen lijkt vaak iets voor “later”, maar bij een scheiding moet je er nú al keuzes over maken. Wat lange tijd een eenvoudige keuze leek “we zien er gewoon vanaf” blijkt nu toch complexer te zijn. Niet alleen financieel, maar mogelijk ook fiscaal.
Mijn advies is daarom altijd: zorg dat je begrijpt wat je doet. Laat je goed begeleiden en kijk naar het totaalplaatje van jullie scheiding. Kan jouw advocaat en/of mediator hier geen inzage in geven zorg er dan voor dat je een professional mee laat kijken en dat dit onderwerp wel op tafel komt.
Wil je dat ik met je meedenk over jouw situatie? Dan help ik je graag om overzicht en rust te creëren, zodat je keuzes maakt die ook op de lange termijn goed voelen.
Deze artikelen vind je misschien ook interessant:
Het verhaal van Laurie: uitkopen partner
Scheiden, wat met het huis?
Penioen bij scheiding
Huis onverdeeld laten