Een ouderschapsplan dat ook in het dagelijks leven werkt
Bij een scheiding maak je afspraken over de kinderen. Waar verblijven ze? Hoe verdelen jullie de vakanties? En hoe regelen jullie de kosten? Het is fijn als die afspraken op papier staan. Maar de eerste echte test komt vaak pas later, wanneer een kind ziek wordt, een sportwedstrijd uitloopt of school op korte termijn een gesprek plant.
Een bruikbaar ouderschapsplan geeft jullie houvast op zulke momenten. Het hoeft niet iedere situatie vooraf dicht te timmeren. Het helpt vooral als jullie weten hoe je samen een beslissing neemt wanneer de gewone planning even niet past.
Meer dan een verdeling van dagen
De zorgverdeling is vaak het eerste waar ouders over praten. Dat is logisch: je wilt weten waar de kinderen zijn en wanneer je ze ziet. Toch vertelt een weekschema nog niet hoe jullie het ouderschap samen vormgeven.
Wie houdt bijvoorbeeld de schoolberichten in de gaten? Hoe zorg je dat informatie van de huisarts bij jullie allebei terechtkomt? En wanneer bespreek je een beslissing over een nieuwe school of een behandeling? Juist deze dagelijkse vragen maken duidelijk of jullie afspraken ook buiten het papier werken.
Wat zet je in het ouderschapsplan over de overdracht?
Een overdracht lijkt misschien een klein praktisch moment. Voor kinderen is het een terugkerend onderdeel van hun week. Het helpt als ze weten hoe die overgang verloopt en jullie als ouders niet iedere keer opnieuw hoeven te overleggen.
Spreek bijvoorbeeld af:
- waar en wanneer de kinderen van de ene ouder naar de andere gaan;
- wie het halen en brengen regelt;
- wie zorgt dat schoolspullen, sportkleding of medicijnen meegaan;
- hoe je de ander laat weten dat je later bent.
Je hoeft niet voor iedere wissel een uitgebreide lijst af te werken. Duidelijke uitgangspunten zorgen er vooral voor dat een kleine verandering in de planning niet meteen spanning oplevert.
Hoe houden jullie elkaar op de hoogte?
Ouders krijgen informatie via allerlei kanten: een schoolapp, een bericht van de sportclub of een gesprek bij de huisarts. Als maar één van jullie die informatie ziet, kan de ander een belangrijke afspraak missen. Dat gebeurt soms zonder slechte bedoeling; na de scheiding komt informatie nu eenmaal niet meer vanzelf in één huis terecht.
Bespreek daarom welke informatie jullie actief met elkaar delen. Zorg waar mogelijk dat jullie allebei toegang hebben tot berichten van school en verenigingen. Spreek ook af wanneer een berichtje voldoende is en wanneer je elkaar belt. Zo blijft het contact over de kinderen bij jullie als ouders en hoeft je kind geen boodschappen door te geven.
Wat als je kind ziek is en het ouderschapsplan niet past?
Een kind met koorts trekt zich niets aan van een wisseldag. Ook een studiedag of een onverwachte wijziging in je werktijden kan de planning doorkruisen. Op zulke momenten helpt een afspraak over hoe jullie overleggen meer dan een regel die iedere uitzondering probeert te voorspellen.
Bespreek bijvoorbeeld wie opvang probeert te regelen en hoe snel je de ander informeert als er iets verandert. De gewone zorgverdeling blijft het uitgangspunt, maar jullie geven elkaar ruimte om voor die dag een passende oplossing te vinden. Dat is prettig voor jullie en vooral voor je kind, dat niet het gevoel hoeft te krijgen dat een onverwachte situatie een probleem tussen de ouders veroorzaakt.
Kinderalimentatie of een gezamenlijke kinderrekening in het ouderschapsplan
Naast de zorgverdeling moeten jullie ook financiële afspraken maken. Hoe dragen jullie allebei bij aan de kosten van de kinderen? Kiezen jullie voor kinderalimentatie, voor een gezamenlijke kinderrekening of voor een combinatie daarvan?
Bij een kinderrekening is het belangrijk om verder te kijken dan het bedrag dat ieder maandelijks stort. Spreek af welke kosten je ervan betaalt, wie betalingen doet en wat er gebeurt als er onvoldoende geld op staat. Leg ook vast welke dagelijkse kosten ieder zelf draagt. Anders kan een rekening die overzicht moest geven juist nieuwe vragen oproepen.
Kijk bij deze afspraken naar jullie inkomens, de zorgverdeling, de kinderbijslag en het kindgebonden budget. Een gelijke verdeling van de zorg betekent immers niet automatisch dat jullie ook financieel hetzelfde kunnen bijdragen. Maak de financiële afspraken daarom samenhangend en zorg dat jullie allebei begrijpen hoe ze in de praktijk werken.
Wanneer kijk je opnieuw naar het ouderschapsplan?
Een regeling voor een kind op de basisschool past misschien niet meer wanneer het naar de middelbare school gaat. Sport, vrienden, huiswerk en de mening van je kind krijgen dan een andere plek. Ook jullie werk of woonsituatie kan veranderen.
Plan daarom af en toe een moment om te bespreken wat goed gaat en wat aanpassing vraagt. Betrek je kind daarbij op een manier die bij de leeftijd past, zonder de verantwoordelijkheid voor de beslissing bij je kind neer te leggen. Veranderen jullie de afspraken? Leg dan samen vast wat voortaan geldt, zodat jullie niet ieder een andere versie in gedachten hebben.
Zullen we jullie afspraken werkbaar maken?
Een ouderschapsplan moet jullie kinderen duidelijkheid geven en jullie als ouders helpen om samen beslissingen te blijven nemen. Als scheidingsbegeleider help ik jullie om verder te kijken dan het weekschema. We bespreken hoe de afspraken uitpakken op schooldagen, bij onverwachte veranderingen en wanneer er financiële keuzes nodig zijn.
Willen jullie een ouderschapsplan maken dat past bij jullie gezin? Laat me weten waar jullie tegenaan lopen. Dan kijken we samen welke afspraken daarbij helpen.
Deze artikelen vind je misschien ook interessant:
Hoe betrek je je kind bij het ouderschapsplan?
Buitengewone kosten alimentatie
Kinderalimentatie herberekenen
Niet nakomen van het ouderschapsplan